Bel fıtığı (lomber disk hernisi), omurlar arasında yastık görevi gören diskin iç kısmının dışarı taşarak çevredeki sinirlere baskı yapması ya da onları tahriş etmesidir. En sık alt bel bölgesinde (L4-L5 ve L5-S1 seviyeleri) görülür. Bel fıtığı olan kişilerin önemli bir kısmında şikâyetler birkaç hafta ile birkaç ay içinde ameliyat gerekmeden azalır.
Belirtileri nelerdir?
- Bel ağrısı
- Kalçaya ve bacağa, bazen ayağa kadar yayılan ağrı (siyatik)
- Bacakta ya da ayakta uyuşma, karıncalanma
- Öksürme, hapşırma ve öne eğilmeyle artan ağrı
- Bacakta ya da ayakta güç kaybı (örneğin ayak ucunu kaldıramama)
Acil başvuru gerektiren durumlar
Aşağıdaki belirtiler acil değerlendirme gerektirir
Bu belirtilerden biri varsa beklemeden bir sağlık kuruluşuna başvurun.
- İdrar ya da dışkıyı tutamama veya yapamama
- Apış arası ve iç bacaklarda uyuşma (eyer bölgesi uyuşukluğu)
- Hızla ilerleyen bacak güçsüzlüğü, ayak düşüklüğü
- Ateş, açıklanamayan kilo kaybı ya da kanser öyküsüyle birlikte bel ağrısı
- Düşme veya kaza sonrası başlayan şiddetli bel ağrısı
Tanı nasıl konur?
Tanıda muayene temel önemdedir. Acil belirtiler yoksa MR her zaman ilk aşamada gerekli değildir; yaklaşık 6 haftalık uygun tedaviye rağmen düzelmeyen, ilerleyen ya da ameliyat düşünülen durumlarda istenir. MR'da görülen her fıtık şikâyetin nedeni olmayabilir; bulgular muayeneyle birlikte yorumlanmalıdır.
Tedavi seçenekleri
- Aktif kalmak: Uzun süre yatak dinlenmesi önerilmez; ağrının izin verdiği ölçüde günlük aktivitelere devam etmek iyileşmeyi destekler.
- İlaçlar: Hekim önerisiyle, kısa süreli ağrı kesiciler.
- Fizik tedavi ve egzersiz: Bel ve karın kaslarını güçlendiren, esnekliği artıran programlar.
- Lazer ve fizik uygulamalar: Yüksek yoğunluklu lazer gibi yöntemler egzersizle birlikte uygulanabilir.
- Enjeksiyonlar: Sinir çevresine yapılan epidural enjeksiyonlar, ozon uygulaması ve kas-bağ kaynaklı bel ağrısında proloterapi seçenekler arasında değerlendirilebilir.
- Ameliyat: Acil belirtilerde, ilerleyen güç kaybında ya da uygun tedaviye rağmen günlük yaşamı ciddi kısıtlayan ağrıda beyin ve sinir cerrahisi veya ortopedi değerlendirmesi gerekir.
Tekrarlamaması için
- Yerden yük kaldırırken belden değil dizlerden bükülmek
- Uzun süre oturuyorsanız düzenli ara vermek
- Karın ve sırt kaslarını güçlendiren egzersizleri sürdürmek
- İdeal kiloyu korumak
- Sigarayı bırakmak
İlgili sayfalar
Önemli: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Uygulamaların size uygun olup olmadığına muayene sonrasında hekim karar verir. Kullandığınız ilaçları hekiminize danışmadan bırakmayın. Son güncelleme: 13 Eylül 2026.
