Geleneksel ve tamamlayıcı tıp (GETAT), modern tıbbın standart uygulamaları dışında kalan, bir kısmı yüzyıllardır farklı kültürlerde kullanılan yöntemleri kapsayan bir kavramdır. Türkiye'de bu yöntemlerin kim tarafından, nerede ve nasıl uygulanacağı Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenir.
Türkiye'de yasal çerçeve
GETAT uygulamaları, 28 Nisan 2026 tarihli ve 33237 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği ile düzenlenir. Bu yönetmelik, 27 Ekim 2014 tarihli ve 29158 sayılı önceki yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır. Yönetmeliğe göre bu uygulamalar:
- Yalnızca ilgili uygulama alanında Bakanlıkça tescil edilmiş, güncel sertifikaya sahip uygulayıcılar tarafından yapılabilir (m.9/1). Hangi meslek grubunun hangi uygulamayı yapabileceği yönetmeliğin Ek-2 listesinde tek tek belirtilmiştir.
- Hastalıkta tanı koymak ve tedavi planı yapmak yalnızca tabip ya da diş tabibine aittir (m.11/1).
- Bakanlıkça yetkilendirilmiş uygulama merkezi veya uygulama ünitelerinde yapılabilir; yetkilendirilen alan dışında uygulama yapılamaz (m.9/1, m.9/6).
- Her uygulama öncesinde hasta bilgilendirme formu hazırlanır, rıza alınır ve formun bir nüshası hastaya verilir (m.11/7).
- Uygulamalar hasta dosyasına işlenir; veriler kişisel verilerin korunması mevzuatına uygun biçimde kaydedilir (m.11/6).
- Uygulamaya bağlı istenmeyen bir etki görülürse 24 saat içinde Sağlık Bakanlığına bildirilir (m.11/8).
- Özel sağlık kuruluşlarında uygulama ücreti, uygulamadan önce hastaya yazılı olarak bildirilir (m.12).
İzin verilen yöntemler
Yönetmeliğin Ek-2 listesinde yer alan ve uygulanmasına izin verilen 15 uygulama alanı şunlardır (m.8/1):
| Yöntem | Kısa açıklama |
|---|---|
| Akupunktur | Belirli noktalara ince iğnelerle uygulama |
| Apiterapi | Arı ürünleriyle yapılan uygulamalar |
| Fitoterapi | Bitkisel ürünlerle yapılan uygulamalar |
| Hipnoz | Hipnoz yoluyla yapılan uygulamalar |
| Sülük uygulaması | Tıbbi sülüklerle yapılan uygulama (hirudoterapi) |
| Homeopati | Homeopatik preparatlarla uygulama |
| Kayropraktik | Omurga ve eklemlere yönelik manuel uygulama |
| Kupa uygulaması (hacamat) | Kuru veya ıslak kupa uygulaması |
| Larva uygulaması | Steril larvalarla yara bakımı |
| Mezoterapi | Cilt altına küçük dozlarla enjeksiyon |
| Proloterapi | Bağ ve tendon çevresine enjeksiyon |
| Osteopati | Manuel değerlendirme ve uygulama |
| Ozon uygulaması | Medikal ozon–oksijen karışımıyla uygulama |
| Refleksoloji | El ve ayaklardaki belirli bölgelere bası |
| Müzikterapi | Müzik aracılığıyla destekleyici uygulama |
Yeni yönetmelikte bu listeye ekleme ya da çıkarma yapılmamış; her uygulamanın karşısına hangi meslek grubunun yapabileceği yazılmıştır. Örneğin kupa (hacamat) uygulaması sertifikalı tabip ve diş tabibine, larva uygulaması yalnızca sertifikalı tabibe bırakılmıştır. Aromaterapi ayrı bir başlık değildir; fitoterapinin tanımı içinde yer alır.
Hangi uygulamanın hangi durumlarda yapılabileceği (endikasyonlar) artık yönetmelik ekinde değil, Sağlık Bakanlığının yayımladığı uygulama kılavuzlarında belirtilir (m.4/1-ı, m.8/3).
Muayenehanemizde bu yöntemlerden kupa (hacamat), sülük, ozon, proloterapi ve fitoterapi uygulanmaktadır.
“Tamamlayıcı” ne demek?
Bu uygulamalar, adından da anlaşılacağı gibi modern tıbbın yerine değil, uygun görülen durumlarda yanında düşünülür. Yöntemlerin bilimsel kanıt düzeyi birbirinden çok farklıdır: bazıları belirli şikâyetlerde klinik çalışmalarla araştırılmışken bazılarına ilişkin kanıt oldukça sınırlıdır.
Yönetmelik bunu açıkça yazar: bu uygulamalar mevcut tıbbi tedavinin alternatifi değil tamamlayıcısıdır ve devam eden tedavinin yerine geçmez; tedaviyi aksatacak ya da geciktirecek şekilde yapılamaz (m.11/3). Tanı konmuş bir hastalığınız için kullandığınız ilaçları, geleneksel bir uygulamaya başladınız diye asla kendi kararınızla bırakmayın.
Uygulama yaptıracağınız yeri seçerken
- Uygulamayı yapacak kişinin ilgili alanda Bakanlıkça tescil edilmiş sertifikası bulunduğundan ve yapılan yerin bu alanda yetkilendirilmiş olduğundan emin olun.
- Uygulama öncesinde muayene edildiğinizden, hastalık ve ilaç geçmişinizin sorulduğundan emin olun.
- Kupa, lanset, enjektör ve sülük gibi malzemelerin tek kullanımlık olduğunu sorun.
- Olası yan etkiler ve kimlere uygulanmadığı konusunda bilgilendirilmelisiniz.
- “Kesin çözüm”, “her hastalığa iyi gelir”, “yüzde yüz başarı” gibi vaatlere karşı dikkatli olun.
- Ev, kuaför, spor salonu gibi sağlık kuruluşu olmayan yerlerde yapılan uygulamalar yasal değildir ve enfeksiyon riski taşır.
İlgili sayfalar
Önemli: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Uygulamaların size uygun olup olmadığına muayene sonrasında hekim karar verir. Kullandığınız ilaçları hekiminize danışmadan bırakmayın. Son güncelleme: 13 Eylül 2026.